Veteriner e-reçete: resmî reçete ile klinik kaydı yan yana.
Veteriner e-reçete, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sisteminde yazılır. Ama o reçete, hayvanın tedavi geçmişini, sahibine söylediğiniz talimatı ve ilacın evde verilip verilmediğini klinikte tutmaz. Bu rehber iki kaydın neden ayrı olduğunu ve birlikte nasıl düzenli tutulacağını anlatır.
Veteriner hekimler için e-reçete yeni bir şey değil: Bakanlık sistemi 2018'den beri çalışıyor. Yine de klinikte sık sorulan soru aynı: "E-reçeteyi zaten yazıyorum, ayrıca bir kayıt tutmama gerek var mı?" Bu yazı genel bilgi verir, mevzuat yorumu değildir. Hangi ürünün e-reçeteye girdiği ve güncel kurallar için Bakanlığın talimatına ve il müdürlüğünüze başvurun.
Bu rehber, veteriner klinikleri için geliştirilen veteriner programı Vetiva'nın ekibi tarafından hazırlandı.
Veteriner e-reçete ve İlaç Takip Sistemi nedir?
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıklamasına göre 1 Ocak 2018'de veteriner hekimlerin reçetelerini elektronik ortamda düzenleyebildiği E-Reçete Sistemi'ne geçildi. 1 Mart 2018'de ise Veteriner İlaç Takip Sistemi (İTS) uygulamaya alındı. Bakanlık iki uygulamanın birbiriyle bağlantılı çalıştığını ve veteriner hekimlerle eczacılara ücretsiz sunulduğunu belirtiyor. 15 Ağustos 2019'da da aşıların izlenmesi için Aşı Takip Sistemi (ATS) devreye alındı.
Kısaca: hekim reçeteyi sistemde yazar, eczane ya da satış noktası o reçeteye sistemden ulaşır, ilacın nereden nereye gittiği izlenir. Türk Eczacıları Birliği'nin 2018 duyurusunda da eczanelerin bu sisteme kaydının, e-reçetelere erişim ve ilaçların izlenebilirliği için istendiği aktarılıyor.
Resmî reçete Bakanlıkta
E-reçete ve ilaç takibi Bakanlığın kendi sisteminde yürür.
Tedavi geçmişi klinikte
Hangi hayvana, ne zaman, hangi ilaç ve doz verildiği hasta kartında kalır.
Doz hatırlatması
Sahibi evde ilacı unutmasın diye saatinde hatırlatma alır.
Verildi işareti
Sahibi dozu verdiğini işaretler, tedaviye uyum görünür olur.
Kısacası: hangi ürünlerin e-reçeteyle verilmesi gerektiği ve uygulamanın ayrıntıları Bakanlığın "Veteriner Hekim E-Reçete ve İTS Talimatı ve Uygulama Kılavuzu" ile belirlenir. Güncel metni Bakanlığın Veteriner Sağlık Ürünleri sayfasından ya da il müdürlüğünüzden teyit edin.
Mevzuat tarafında bilinmesi gerekenler
Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik'te 1 Nisan 2020 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 31086) değişiklik yapıldı. Bu değişiklikte reçete tanımı elektronik ortamda düzenlenen belgeyi de kapsayacak şekilde ele alınıyor ve Bakanlığın elektronik reçete sistemine atıf yapılıyor. Reçeteye tabi ürünlerin reçeteyle verilmesi kuralı yönetmelikte yer alıyor.
Burada bilerek kesin hüküm vermiyoruz: hangi ürün grubunun reçeteye tabi olduğu, yazılı reçetenin hangi durumlarda hâlâ kullanılabileceği ve denetimde nelere bakıldığı talimatla ve zamanla değişebiliyor. Bu soruların doğru cevabı Bakanlığın güncel talimatında ve il müdürlüğünüzde.
E-reçete neden klinik kaydının yerini tutmaz?
E-reçete resmî bir izlenebilirlik kaydıdır; ilacın yazıldığını ve satıldığını gösterir. Klinikte ise hekim başka sorulara cevap arar: Bu hayvan altı ay önce hangi antibiyotiği aldı, ne kadar sürdü, işe yaradı mı? Sahibine "günde iki kez, yemekle" dediniz mi? Tedavi yarıda mı bırakıldı?
Tedavi geçmişi: ilaç, doz ve tarih, muayene ve aşı kayıtlarıyla aynı hasta kartında durmalı.
Sahibe verilen talimat: kullanım şekli yazılı olursa "bana öyle söylenmedi" tartışması olmaz.
Klinikte yapılan uygulamalar: enjeksiyon, serum gibi işlemler de hasta geçmişinde görünmeli.
Tedaviye uyum: ilacın evde düzenli verilip verilmediği, kontrol muayenesinde sorulacak ilk sorudur.
İki kaydı birlikte yürütmek için pratik düzen
1. Resmî reçeteyi Bakanlık sisteminde yazın; bu adımı atlamayın ya da sona bırakmayın.
2. Aynı anda klinik kaydına ilacın adını, dozunu ve kullanım talimatını girin. Kısa da olsa yazılı talimat, sahibin aklında kalandan daha güvenilirdir.
3. Sahibine talimatı yazılı olarak verin ve doz saatlerini birlikte belirleyin.
4. Uzun süren tedavilerde kontrol tarihini randevu olarak verin; kontrolde önceki reçeteye bakarak devam ya da değişiklik kararı verin.
5. Klinikteki ilaç stokunu kendi sayımınızla da takip edin; rafta ne kaldığını sizin kaydınız gösterir.
Kısacası: bu düzen bir öneridir; resmî yükümlülükleriniz için Bakanlık talimatı esastır.
Vetiva'da reçete kaydı nasıl tutulur?
Vetiva Bakanlığın e-reçete sistemine bağlı değildir ve resmî e-reçete yazmaz; resmî reçeteyi her zamanki gibi Bakanlık sisteminde düzenlersiniz. Vetiva'daki reçete, kliniğin kendi tedavi kaydıdır: ilaç adı, doz ve kullanım talimatı, yazan hekim ve tarihle birlikte hayvanın kartına kaydedilir ve hastanın zaman çizelgesinde muayene ve aşılarla birlikte görünür. Bu kaydın genel işleyişini veteriner reçete programı sayfasında anlattık.
Hayvan sahibi reçeteyi kendi uygulamasında görür ve ilaç hatırlatıcısını kendisi kurar: tedavinin başladığı günü, kaç gün süreceğini ve doz saatlerini girer. Doz saati geldiğinde WhatsApp'tan hatırlatma gider, sahip dozu verince "Verdim" ile işaretler. Böylece kontrol muayenesinde ilacın düzenli verilip verilmediği konuşulabilir hâle gelir.
Reçete kaydı tek başına bir modül değil; hasta kartı, randevu, aşı takibi ve kasa aynı yerde. Bu bütünü bir veteriner otomasyon programı olarak düşünebilirsiniz.
Kaynaklar
Tarım ve Orman Bakanlığı, "E-Reçete Sistemiyle Hayvanların Tedavi ve Aşılama Süreçleri Elektronik Ortamda İzleniyor" — https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/5663/E-Recete-Sistemiyle-Hayvanlarin-Tedavi-Ve-Asilama-Surecleri-Elektronik-Ortamda-Izleniyor
Tarım ve Orman Bakanlığı HAYGEM, Veteriner Sağlık Ürünleri (talimat ve kılavuz bağlantısı) — https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Menu/67/Veteriner-Saglik-Urunleri
Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 01.04.2020, sayı 31086 (metin) — https://www.alomaliye.com/2020/04/01/veteriner-tibbi-urunler-01-04-2020/
Türk Eczacıları Birliği, "Veteriner Tıbbi Ürünleri için E-Reçete ve İlaç Takip Sistemine Kayıt Yapılması Hakkında" (13.03.2018) — https://www.teb.org.tr/news/7842/Veteriner-T%C4%B1bbi-%C3%9Cr%C3%BCnleri-i%C3%A7in-ERe%C3%A7ete-ve-%C4%B0la%C3%A7-Takip-Sistemine-Kay%C4%B1t-Yap%C4%B1lmas%C4%B1-Hakk%C4%B1nda
Sık sorulan sorular
Veteriner e-reçete ne zaman başladı?
Tarım ve Orman Bakanlığı'na göre veteriner E-Reçete Sistemi'ne 1 Ocak 2018'de geçildi, Veteriner İlaç Takip Sistemi 1 Mart 2018'de, Aşı Takip Sistemi ise 15 Ağustos 2019'da devreye alındı.
Vetiva'dan e-reçete yazabilir miyim?
Hayır. Vetiva Bakanlığın e-reçete sistemine bağlı değildir. Resmî reçeteyi Bakanlık sisteminde yazarsınız; Vetiva'da ilacın adını, dozunu ve talimatını kliniğin tedavi kaydı olarak tutarsınız, sahibine de doz hatırlatması gider.
Hangi ilaçlar e-reçeteyle verilmek zorunda?
Bu, Bakanlığın e-reçete ve İTS talimatıyla belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Güncel kapsam için Bakanlığın Veteriner Sağlık Ürünleri sayfasındaki talimata bakın ya da il müdürlüğünüze danışın.
Tedavi kaydını ve ilaç hatırlatmasını deneyin
Kurulum ücreti yok, kredi kartı gerekmez. 14 gün ücretsiz.